తెరపైకి ‘‘విద్యుత్ జిహాద్’’.. ప్రభుత్వానికి భారీ నష్టాలు

 

 

డెహ్రాడూన్ : లవ్ జిహాద్, ల్యాండ్ జిహాద్ లాంటివి వినే వున్నాం. ఇప్పుడు కొత్త జిహాద్ వచ్చింది. అదే విద్యుత్ జిహాద్. ఇది జరిగింది ఉత్తరాఖండ్ లో. చిన్న రాష్ట్రంలో ఏకంగా వెయ్యి కోట్ల రూపాయల విలువైన విద్యుత్ చోరీ జరిగింది. ఇందులో ఏకంగా 800 కోట్ల రూపాయల విలువైన విద్యుత్ ఒక్క ముస్లిం మెజారిటీ ప్రాంతాల్లోనే జరుగుతోందని తేలింది. ఇది కూడా ఓ రకమైన జిహాదేనని అక్కడి ప్రజలు అంటున్నారు.

 

విద్యుత్ చోరీని అరికట్టేందుకు ధామి ప్రభుత్వం ఇంధన శాఖపై పట్టు బిగించడం మొదలుపెట్టింది. దీనిలో భాగంగా సంబంధిత ప్రాంతాల్లో దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి. నైనిటాల్, హరిద్వార్, ఉధం సింగ్ నగర్, డెహ్రాడూన్ మరియు పౌరీ జిల్లాల్లో అత్యధికంగా విద్యుత్ నష్టాలు (యూనిట్ల పరంగా) నమోదయ్యాయి. కేవలం హరిద్వార్ జిల్లాలోని రూకీ సర్కిల్‌లోనే 900 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్ నష్టం జరిగినట్లు తేలింది; దీని విలువ 500 కోట్ల రూపాయలకు పైగా ఉంటుంది. కొన్ని చోట్ల విద్యుత్ నష్టం ఏకంగా 80 శాతానికి చేరుకుంది. ఈ ప్రాంతంలోని ముస్లిం మెజారిటీ పరిసరాల్లో విద్యుత్ చోరీ విపరీతంగా జరుగుతోందని, అంతేకాకుండా ఎటువంటి భయం లేకుండా బహిరంగంగానే ఈ అక్రమాలకు పాల్పడుతున్నారని స్పష్టమవుతోంది.

 

విద్యుత్ చోరీ వల్ల కలిగే భారం, క్రమంతప్పకుండా విద్యుత్ బిల్లులు చెల్లించే వినియోగదారులపైనే పడుతుందనే విషయం గమనార్హం; ఎందుకంటే, వీరు విద్యుత్తును అధిక ధరకు కొనుగోలు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. విద్యుత్ చోరీ కారణంగా ఏర్పడిన సుమారు వెయ్యి కోట్ల రూపాయల ఆర్థిక భారాన్ని భరించే స్థితిలో ప్రభుత్వం లేదు; పైగా, ఈ భారాన్ని అది వినియోగదారులపైనే వేస్తోంది. ఉత్తరాఖండ్‌లో, కేవలం ఎనిమిది నగరాల్లో నమోదవుతున్న ఏటీ అండ్ సీ (AT&C - Aggregate Technical and Commercial) నష్టాలు, రాష్ట్రంలోని మిగిలిన 114 నగరాలపై తీవ్రమైన ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతున్నాయి.

 

ఈ ఎనిమిది నగరాల్లో విద్యుత్ ప్రసార నష్టాలు (లైన్ లాసెస్) 27 శాతం నుండి 69 శాతం వరకు ఉన్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణాలు విద్యుత్ చోరీ మరియు విద్యుత్ బిల్లులు చెల్లించకపోవడం. వీటిలో జోషిమఠ్ మాత్రమే పర్వత ప్రాంతానికి చెందిన నగరం కాగా, మిగిలిన ఏడు నగరాలు హరిద్వార్ మరియు ఉధం సింగ్ నగర్ (యు.ఎస్. నగర్) ప్రాంతాలకు చెందినవి. ఉత్తరాఖండ్ విద్యుత్ నియంత్రణ కమిషన్ తన సమగ్ర టారిఫ్ ఉత్తర్వులో విద్యుత్ సంస్థ అయిన ఏటీ&సీ నష్టాలు, పంపిణీ నష్టాలకు సంబంధించిన వివరాలను విడుదల చేసింది.

 

లక్సర్, లంధౌరా, మంగ్లౌర్, సీతార్‌గంజ్, ఖతిమా, గదర్‌పూర్ మరియు జస్పూర్ ప్రాంతాల్లో అత్యధిక ఆర్థిక నష్టాలు మరియు విద్యుత్ ప్రసార నష్టాలు (transmission losses) సంభవిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం గుర్తించింది. అంతేకాకుండా, ఈ పట్టణాల్లో విద్యుత్ పంపిణీ నష్టాలు కూడా అత్యధికంగా ఉన్నాయి; దీని ప్రత్యక్ష పరిణామంగా, ఉత్తరాఖండ్ అంతటా ప్రజలు అధిక విద్యుత్ ధరలను చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ ఎనిమిది పట్టణాల వల్ల కలిగే భారాన్ని ఉత్తరాఖండ్‌లోని ఇతర 114 పట్టణాలు మోయాల్సి వస్తోంది.

 

ఉత్తరాఖండ్‌లోని విద్యుత్ సంస్థకు 46 డివిజన్లు ఉన్నాయి, వీటిలో 19 కొండ ప్రాంతాలలో మరియు 27 మైదాన ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. అదేవిధంగా, 122 సబ్-డివిజన్లు ఉండగా, వాటిలో 51 కొండ ప్రాంతాలలో మరియు 71 మైదాన ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. రెగ్యులేటరీ కమిషన్ లీగల్ మెంబర్ నివేదిక ప్రకారం, ఏ పరిస్థితులలోనైనా ఈ నష్టాలను తగ్గించాలని టారిఫ్ ఉత్తర్వు విద్యుత్ సంస్థను స్పష్టంగా మరియు కఠినంగా ఆదేశించింది. దాని కార్యకలాపాలపై వివరణాత్మక నివేదికలను కాలానుగుణంగా పొందుతారు మరియు ఎనర్జీ ఆడిట్‌లను తప్పనిసరి చేస్తారు. అంతేకాకుండా, ఆపరేషన్ & మెయింటెనెన్స్ (O&M) మరియు మూలధన పెట్టుబడుల విభాగాల కింద చేసే ఖర్చులను కూడా నిశితంగా పరిశీలిస్తారు.

 

2021-22 సంవత్సరంలో, విద్యుత్ సంస్థ యొక్క మొత్తం పంపిణీ నష్టం 14.70 శాతంగా ఉంది. 2022-23లో ఇది 16.39 శాతానికి పెరిగింది. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, ఇది స్వల్పంగా తగ్గి 15.63 శాతంగా నమోదైంది. అలాగే విద్యుత్ చౌర్యం వల్ల సంస్థ యేటా వెయ్యి కోట్ల రూపాయల నష్టాన్ని చవి చూస్తోంది.

 

విద్యుత్ చోరీకి పాల్పడుతున్న ప్రాంతాలను గుర్తించేందుకు విద్యుత్ శాఖ సాంకేతికతను ఉపయోగించడం ప్రారంభించింది. ఇందులో భాగంగా 'డ్యూయల్ మీటర్ల'ను ఏర్పాటు చేశారు; దీని ద్వారా ఒక్కో వినియోగదారుడిని పర్యవేక్షించడం మరియు విద్యుత్ చోరీ ఎక్కడ జరుగుతుందో ఖచ్చితంగా గుర్తించడం సాధ్యమవుతుంది. అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, వివిధ ప్రాంతాల్లోని లైన్ నష్టాల (line losses) వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: గదర్‌పూర్‌లో 30.58%, జస్పూర్‌లో 27.00%, ఖతిమాలో 53.00%, లక్సర్‌లో 27.00%, లంధౌరాలో 69.40%, మంగ్లౌర్‌లో 47.62% మరియు సీతార్‌గంజ్‌లో 27.25%.గా వున్నాయి.

 

వీటిలో అన్ని విభాగాలు ఉత్తరాఖండ్‌లోని మైదాన ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయని, వీటిలో చాలా వరకు ముస్లిం మెజారిటీ ప్రాంతాలేనని గమనించాలి. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ముస్లింల ద్వారా 'విద్యుత్ చోరీ జిహాద్' (power-theft jihad) కొనసాగుతోంది. విద్యుత్ చోరీ చేసేవారిపై చర్యలు తీసుకోవడానికి విద్యుత్ శాఖ వెనకాడుతోంది. మీనమేషాలు లెక్కిస్తోంది. దీనికి ప్రధాన కారణం ఏమిటంటే, గతంలో ఎప్పుడైనా అటువంటి చర్యలు చేపట్టడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, ఒక నిర్దిష్ట వర్గానికి చెందిన వ్యవస్థీకృత గుంపు విద్యుత్ శాఖ బృందంపై దాడులకు పాల్పడింది.విద్యుత్ చోరీని అరికట్టడం ఇంధన శాఖ బాధ్యత అని ముఖ్యమంత్రి పుష్కర్ సింగ్ ధామి పేర్కొన్నారు. ఇటువంటి చోరీల వల్ల కోట్ల రూపాయల నష్టం వాటిల్లుతోంది; ఇది ప్రభుత్వంపై ఆర్థిక భారాన్ని మోపడమే కాకుండా, సామాన్య వినియోగదారులపై కూడా ప్రభావం చూపుతోంది. దీనికి అడ్డుకట్ట వేయడానికి కఠిన చర్యలు అవసరం, ఇందుకోసం ప్రత్యేక అమలు బృందాలను (ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ టీమ్స్) కూడా రంగంలోకి దించనున్నారు.

 

-source - panchajanya