రామ జన్మభూమి ఉద్యమంలో కోఠారి సోదరుల త్యాగం కేవలం ఒక జ్ఞాపకం కాదు, వారి అంకితభావ స్ఫూర్తిని ముందుకు తీసుకెళ్లడమే వారికి నిజమైన నివాళి అని ఆరెస్సెస్ సర్కార్యవాహ్ దత్తాత్రేయ హోసబేలే పేర్కొన్నారు. కోల్కతా అలీపూర్ నేషనల్ లైబ్రరీ ఆడిటోరియంలో 'రామ్-శరద్ కొఠారి స్మృతి సంఘ' ఆధ్వర్యంలో జరిగిన 'రామ్-శరద్ కొఠారి ప్రతిభా సన్మాన్ 2026' కార్యక్రమంలో ఆయన ముఖ్య అతిథిగా ప్రసంగించారు. రామ్, శరద్ కొఠారిల త్యాగం దేశం సమాజం కోసం పని చేయడానికి ఎప్పటికీ స్ఫూర్తినిస్తుంది, వారి జ్ఞాపకార్థం చేపడుతున్న సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలు కూడా ఎంతో అభినందనీయం అని ఆయన అన్నారు.
సమాజ సేవలో నిమగ్నమైన వ్యక్తులను కలుసుకోవడం, వారిని ప్రోత్సహించడం, సత్కరించడం సమాజానికి వారు చేస్తున్న సేవకు కృతజ్ఞతలు చెప్పడం కూడా మన బాధ్యతే అని హోసబేలే తెలిపారు. ఈ దిశగా 'రామ్-శరద్ కొఠారి స్మృతి సంఘ' చేస్తున్న కృషిని ఆయన అభినందించారు. రామ్, శరద్ కొఠారి తమ విద్యార్థి దశలోనే కోల్కతాలో స్వయంసేవకులుగా రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్తో అనుబంధం పెంచుకున్నారు అని గుర్తుచేశారు. వారి తల్లిదండ్రులు హిరాలాల్జీ, సుమిత్రా దేవి అందించిన సంస్కారాలు సంఘ్ విలువలే వారి వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దాయి అని పేర్కొన్నారు.
అనంతరం ఈ సోదరులు రామ జన్మభూమి ఉద్యమంలో పాల్గొనాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 1990 అక్టోబర్ 30 నాటి సంఘటనలను గుర్తుచేసుకుంటూ.. రామ్, శరద్ కొఠారి అయోధ్య కట్టడం గుమ్మటంపైకి ఎక్కి కాషాయ జెండాను ఎగరవేశారు అని హోసబేలే తెలిపారు. ఆ తర్వాత రెండు రోజులకే తాము అంకితం చేసుకున్న ఆశయం కోసం పోరాడుతూ అయోధ్యలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు. వారి అంత్యక్రియలు సరియూ నది ఒడ్డున జరిగాయి, చిన్న వయస్సులోనే వారు చేసిన త్యాగం ధైర్యం, దేశభక్తి ధర్మం పట్ల ఉన్న భక్తికి నిదర్శనం అని కొనియాడారు.
భద్రత, సంస్కృతి అభివృద్ధి లక్ష్యం: సువేందు అధికారి
ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా విచ్చేసిన పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి సువేందు అధికారి తన ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలను వివరిస్తూ, జాతీయ భద్రత, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలు, గోసంరక్షణ, ఉమ్మడి పౌరస్మృతి (UCC) అభివృద్ధి గురించి మాట్లాడారు.
"అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత మా సరిహద్దుల వెంబడి బీఎస్ఎఫ్కు (BSF) భూమి కేటాయించడమే మా ప్రథమ ప్రాధాన్యతగా తీసుకున్నాం. భారతీయన్యాయ సంహితను అమలు చేయడంతో పాటు మా తల్లులు, చెల్లెళ్లు, కుమార్తెలను రక్షించడానికి కఠినమైన చట్టాలను తీసుకువచ్చాం. దేశద్రోహ శక్తులపై ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించి, అక్రమ చొరబాటుదారులను వెనక్కి పంపే ప్రక్రియను ప్రారంభించడంతో పాటు కేంద్ర ప్రభుత్వ చట్టాలన్నింటినీ అమలు చేస్తున్నాము. రిజిస్టర్డ్ మదర్సాలతో సహా అన్ని పాఠశాలల్లో 'వందేమాతరం' తప్పనిసరి చేశాము" అని అధికారి తెలిపారు.
బెంగాల్ సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని కొనియాడుతూ.. "బెంగాల్ దేశానికి సాంస్కృతిక రాజధాని మాత్రమే కాదు, భక్తి, ఆధ్యాత్మిక భూమి కూడా" అని అన్నారు. సనాతన ధర్మం కోసం రామ్, శరద్ కొఠారి చేసిన త్యాగాన్ని స్మరించుకుంటూ.. "ఈసారి ప్రజలు పశ్చిమ బెంగాల్ను కాపాడుకున్నారు, లేకపోతే మన పరిస్థితి ఎలా ఉండేదో ఊహించలేము. ఇక్కడ పరిస్థితులు అనుకూలంగా లేకపోవడంతో నేను నా వృద్ధ తల్లిదండ్రులను ఒడిశాకు పంపాల్సి వచ్చేది" అని పేర్కొన్నారు.
అయోధ్య రామమందిర ఉద్యమం సందర్భంగా కొఠారి సోదరులు అమరులైనప్పుడు తాను కాలేజీ విద్యార్థిని అని సువేందు అధికారి గుర్తుచేసుకున్నారు. "లాల్ కృష్ణ అద్వానీ రథయాత్ర నిర్వహించారు, కానీ అది బెంగాల్లో జరగలేదు" అని ఆయన అన్నారు. ఆ ప్రాంతంలో విశ్వ హిందూ పరిషత్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న మాజీ ఎమ్మెల్యే సత్యబ్రత మైతి ఆధ్వర్యంలో వీహెచ్పీ సొంతంగా రథయాత్ర నిర్వహించింది, తాను ఆ సమయంలో సేవకుడిగా పనిచేశాను అని తెలిపారు.
ఈ ఏడాది సంప్రదాయ పద్ధతులకు అనుగుణంగా దుర్గాపూజను ఘనంగా నిర్వహిస్తాము అని ముఖ్యమంత్రి చెప్పారు. "మన ప్రాచీన సంప్రదాయాలను గౌరవిస్తూ 'పితృపక్షం'లో కాకుండా 'మాతృపక్షం'లో పూజా ప్రారంభోత్సవాలు జరగాలి అని నేను అందరికీ విజ్ఞప్తి చేశాను" అని అన్నారు. "దుర్గాపూజ వంటి సందర్భాలు మన సనాతన విలువలు, ఆచారాలు, సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించాలి... టీఎంసీ పాలనలో జరిగినట్లుగా ఇకపై పితృపక్షంలో ఏ పూజా ప్రారంభం కాదు" అని స్పష్టం చేశారు.
"రామ్, శరద్ నేడు మన మధ్య భౌతికంగా లేకపోయినా, వారు తీసుకున్న సంకల్పం, ఏ ఆశయం కోసం ప్రాణత్యాగం చేశారో అది మనందరికీ ఎప్పటికీ స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉంటుంది" అని హోసబేలే అన్నారు. దేశం, సమాజం కోసం తమను తాము అంకితం చేసుకుని సర్వస్వం త్యాగం చేసిన వారి పరంపరలో కొఠారి సోదరులు శాశ్వత భాగమయ్యారు అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
సమిష్టి అంకితభావం
దేశం కోసం ప్రాణాలర్పించిన సోదరుల ఉదాహరణలను భారత చరిత్ర నుంచి హోసబేలే గుర్తుచేశారు. బ్రిటీష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా సాగిన పోరాటంలో చాఫేకర్ సోదరులు (దామోదర్, బాలకృష్ణ, వాసుదేవ్) పాత్రను ఆయన స్మరించుకున్నారు. అలాగే సావర్కర్ సోదరులు, గురు గోవింద్ సింగ్జీ నలుగురు కుమారుల గురించి ప్రస్తావిస్తూ, దేశ, ధర్మ సేవలో అసాధారణ ధైర్యాన్ని, అంకితభావాన్ని ప్రదర్శించిన సోదరుల ఉదాహరణలు భారత చరిత్రలో కోకొల్లలుగా ఉన్నాయి అని తెలిపారు.
ఇటువంటి జీవితాలు దేశం, సమాజం పట్ల సమిష్టి అంకితభావం సంప్రదాయాన్ని చాటుతాయి అని ఆయన అన్నారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, విప్లవకారులు దేశం కోసం ప్రాణత్యాగం చేయడం ఎలాగో నేర్పిస్తే, సమాజం కూడా నిరంతర సేవ నిర్మాణాత్మక పనుల ద్వారా తన జీవితాన్ని దేశానికి అంకితం చేయడం నేర్చుకోవాలి అని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
డాక్టర్ కేశవ్ బలిరామ్ హెడ్గేవార్ అంకితభావంతో కూడిన జాతీయ సేవకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతను గుర్తుచేస్తూ, ప్రాణాలర్పించిన వారిని కేవలం స్మారక కార్యక్రమాలకే పరిమితం చేయకూడదు అని హోసబేలే నొక్కిచెప్పారు. వారి జీవితాలు సమాజ, దేశ సేవకు ప్రజలను పురిగొల్పాలి అని ఆకాంక్షించారు.
"ప్రజలు తమ అభిప్రాయాలను స్వేచ్ఛగా వ్యక్తపరుస్తున్నారు"
బెంగాల్ గురించి మాట్లాడుతూ, దశాబ్దాలుగా తాను బంగభూమి కోల్కతాను సందర్శించిన అనుభవాన్ని హోసబేలే పంచుకున్నారు. "గత కొన్ని దశాబ్దాలలో నేను బంగభూమి కోల్కతాను అనేకసార్లు సందర్శించాను, కానీ పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రజలు ఊపిరి పీల్చుకోవడం ఇదే మొదటిసారి. వారు తమ అభిప్రాయాలను ఎలాంటి భయం లేకుండా స్వేచ్ఛగా వ్యక్తపరుస్తున్నారు" అని అన్నారు.
కొన్ని పనులు ఇప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి, ఇంకా చాలా జరగాల్సి ఉంది అని పేర్కొంటూ ప్రజలు సంయమనం పాటించాలి అని కోరారు. ప్రభుత్వాలన్నీ మొదటి సంవత్సరంలోనే అన్ని పనులను పూర్తి చేయాలి అని ఆశించడం వాస్తవికతకు దూరం కాగలదు అని అన్నారు. సమాజ ఆకాంక్షలను అర్థం చేసుకునే ప్రభుత్వం, ప్రభుత్వ ఉద్దేశాలను అర్థం చేసుకుని నిర్మాణాత్మక పనులకు మద్దతు ఇచ్చే సమాజం కలిసికట్టుగా రాష్ట్ర అభివృద్ధికి తోడ్పడగలవు అని తెలిపారు. "ప్రభుత్వం సమాజం ఒకే జాతీయ లక్ష్యం వైపు, సమాజాన్ని అభివృద్ధి చేసే దిశగా పయనించినప్పుడు ఆ దేశం, సమాజం రాష్ట్రం ఖచ్చితంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి" అని హోసబేలే పేర్కొన్నారు.
సమాజ ఆకాంక్షలు, ప్రభుత్వ లక్ష్యాలు ఒకే దిశలో పయనించినప్పుడు అభివృద్ధి ప్రక్రియ మరింత బలపడుతుంది అని ఆయన అన్నారు. ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీలను నెరవేర్చడానికి ప్రజలు తగినంత సమయం ఇవ్వాలి అని కోరారు. అదే సమయంలో, ఒక సహేతుకమైన కాలం తర్వాత ఇచ్చిన హామీలు నెరవేరకపోతే ప్రభుత్వాన్ని నిలదీసే పూర్తి హక్కు సమాజానికి ఉంటుంది అని స్పష్టం చేశారు.
బెంగాల్ చారిత్రక సహకారం
దేశ బౌద్ధిక, సాంస్కృతిక, జాతీయ జీవితానికి బెంగాల్ అందించిన చారిత్రక సహకారాన్ని గుర్తుచేస్తూ, "బెంగాల్ ఈరోజు ఏది ఆలోచిస్తుందో, భారతదేశం రేపు అదే ఆలోచిస్తుంది" అనే నానుడిని హోసబేలే ఉదహరించారు. బెంగాల్ మళ్లీ దేశ పురోగతికి సముచితమైన సహకారం అందిస్తూ అటువంటి సువర్ణ యుగాన్ని తిరిగి తీసుకురావాలి అని ఆకాంక్షించారు. కొఠారి సోదరుల త్యాగాన్ని కేవలం వారి అమరత్వానికి నివాళి అర్పించడానికే పరిమితం చేయకుండా, వ్యక్తులు సంస్థలు సమాజ, దేశ సంక్షేమం కోసం పని చేయడానికి అది స్ఫూర్తినివ్వాలి అని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
రామ్ శరద్ కొఠారిలను కోల్కతాకు చెందిన కరసేవకులుగా అభివర్ణించారు. వీరు 1990లో అయోధ్యలో జరిగిన రామ జన్మభూమి ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. నవంబర్ 2న పోలీసు కాల్పుల్లో ప్రాణాలు కోల్పోయిన కరసేవకులలో వీరు కూడా ఉన్నారు. భగవాన్ శ్రీరాముడిపై వారి భక్తిని, హిందూ సమాజ ఆకాంక్షల పట్ల వారి నిబద్ధతను చాటుతూ కొఠారి సోదరుల మార్టిర్డమ్ ఈ ఉద్యమంలో ఒక చారిత్రక అధ్యాయంగా నిలిచింది.
సామాజిక అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేస్తున్న వ్యక్తులు సంస్థలను సత్కరించడానికి ప్రతి సంవత్సరం వారి జ్ఞాపకార్థం ఈ కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు. 2026 సంవత్సరానికి గాను పురూలియా విద్యాసాగర్ శిశు శిక్షా నికేతన్ హెడ్మాస్టర్ ఈశ్వర్చంద్ర హెంబ్రమ్, ఒడిశా పర్యావరణ కార్యకర్త రమేష్ చంద్ర మిశ్రా, జార్ఖండ్ ధ్యాన్ ఫౌండేషన్ లకు ఈ వేదికపై సత్కారం లభించింది.