దీపావళి వ్యక్తిగత వేడుక కాదు.. మొత్తం సమాజానిది : డా. మోహన్ భాగవత్

 

 

నాగపూర్ : దీపావళి పర్వదినం అనేది కేవలం వ్యక్తిగత వేడుక మాత్రమే కాదని, అది మొత్తం సమాజానికి చెందిన సామూహిక పర్వదినం అని రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ సర్ సంఘచాలక్ మోహన్ భాగవత్ అన్నారు. హిందూ సమాజంలోని వివిధ అంశాలకు ఎప్పుడూ లోతైన అర్థాలు, భావనలు వుంటాయన్నారు. భారతీయ సంప్రదాయంలోని ప్రతి చిన్న, పెద్ద కార్యక్రమానికి ఓ ప్రత్యేకమైన ఆలోచన, నిర్దిష్టమైన ఆలోచనతో రూపొందించబడిందన్నారు.

 

నాగపూర్ లో దీపావళి, గోవర్ధన పూజ సందర్భంగా జరిగిన కార్యక్రమంలో డా. మోహన్ భాగవత్ పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా పూజ, పండగ, పర్వదినం మధ్య వ్యత్యాసాన్ని కూడా ఈ సందర్భంగా వివరించారు. పూజ అనేది వ్యక్తిగతమని, పండగ అంటే కుటుంబంతో ముడిపడి వుంటుందని, పర్వదినం మాత్రం మొత్తం సమాజానికి సంబంధించిందిగా వుంటుందని వివరించారు.

 

ఇందులో భాగంగానే దీపావళిని ‘‘పర్వదినం’’ గా పరిగణిస్తామని, ఎందుకంటే ఇది అనేక రోజుల పాటు జరుపుకోబడుతుంది మరియు సమాజాన్ని ఏకం చేస్తుందన్నారు. సమాజం అనేది కేవలం ఉమ్మడి ప్రయోజనాలు, భాష, కులం లేదా ఆరాధనా పద్ధతుల ఆధారంగా ఏర్పడదని చెప్పారు. వ్యక్తులు పైకి భిన్నంగా కనిపించినప్పటికీ, అందరిలోనూ ఒకే దైవిక తత్వం నిక్షిప్తమై ఉందనే నమ్మకమే భారతీయ సమాజానికి పునాది అని ఆయన వివరించారు.

 

ప్రతి ఒక్కరూ భిన్నంగా కనిపించవచ్చు, కానీ అందరిలోనూ ఒక ఉమ్మడి అంశం ఉంటుంది. కాబట్టి, ప్రజలు కేవలం స్వార్థ ప్రయోజనాల ద్వారానే కాకుండా,అందరమూ ఒకటేనన్న భావనతో అనుసంధానమై వుంటారన్నారు.భారతీయ దృక్పథంలో సమాజం అనే భావన వ్యక్తి నుండి కుటుంబం, సమాజం, గ్రామం, రాష్ట్రం, దేశం, చివరికి యావత్ ప్రపంచం వరకు విస్తరిస్తూ ఉంటుందని భాగవత్ పేర్కొన్నారు. ఈ సంద్భంగా సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ మహారాజ్‌ను ఉటంకిస్తూ, “హే విశ్వాచి మాఝే ఘర్” (ఈ ప్రపంచమే నా ఇల్లు) అనే ఆయన మాటలను ఆయన గుర్తు చేశారు.

 

ఈ విశ్వజనీన అనుబంధ భావనను వివరిస్తూఒక వ్యక్తి సంతోషం ఇతరుల సంతోషంతో ముడిపడి ఉండాలని, అలాగే ఇతరుల బాధను చూసినప్పుడు స్పందన, కరుణ కలగాలని పేర్కొన్నారు. ప్రతి మనిషిలోనూ ఈ భావన ఇప్పటికే ఉంటుందని, అయితే లౌకిక పోరాటాలు, అహంకారం, మరియు 'మన వారు - పరాయి వారు' అనే విభజనలు ఈ భావనపై ప్రతికూలత పొరలను కప్పివేస్తాయని ఆయన వివరించారు.పండుగలు మరియు సంప్రదాయాలు పేరుకుపోయిన ఈ ప్రతికూలతను తొలగించుకోవడానికి అవకాశాలను కల్పిస్తాయని, అలాగే దైనందిన జీవితంలో పాటించాల్సిన విలువల గురించి ప్రజలకు గుర్తు చేస్తాయని ఆయన అన్నారు.

ఐదు రోజుల దీపావళి వేడుకల ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ, డాక్టర్ భగవత్ మాట్లాడుతూ, ఈ పండుగ 'గోవత్స ద్వాదశి' (దీనినే 'వాసు బారస్' అని కూడా అంటారు) తో మొదలవుతుందని పేర్కొన్నారు. ఈ సందర్భం, వ్యక్తులు తమ కుటుంబం మరియు జీవనోపాధికి సంబంధించి తమ బాధ్యతలను సక్రమంగా నిర్వర్తిస్తున్నారో లేదో ఆలోచించుకోవాలని గుర్తు చేస్తుంది.

 

భారతదేశం సాంప్రదాయకంగా వ్యవసాయ ఆధారిత దేశమని, ప్రజల జీవనోపాధికి వ్యవసాయమే ప్రధాన వనరుగా ఉండేదని, అందుకే గోవుకు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. నాటి వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రస్తావిస్తూ, అప్పట్లో పాలకులు కూడా వ్యవసాయంతో సంబంధం కలిగి ఉండేవారని, వారి వ్యక్తిగత జీవనోపాధి కోసం వారు పూర్తిగా ప్రజల నుండి వచ్చే ఆదాయంపైనే ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండేది కాదని ఆయన వివరించారు.

 

ధన్వంతరితో ముడిపడి ఉన్న మరుసటి రోజు, ప్రజలు తమ శారీరక ఆరోగ్యం పట్ల శ్రద్ధ వహించాలని గుర్తు చేస్తుంది. మంచి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి తాము సరైన ఆహారం, జీవనశైలిని పాటిస్తున్నారో లేదో వ్యక్తులు తప్పక పరిశీలించుకోవాలని డాక్టర్ భగవత్ అన్నారు. రోజూ అనారోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని తినడానికి బదులుగా, పోషకమైన మరియు సాత్వికమైన ఆహారాన్ని తినడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఆయన ప్రస్తావించారు.మంచి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం ముఖ్యమని ఆయన అన్నారు; ఎందుకంటే ప్రతి వ్యక్తికి ఇతరుల పట్ల బాధ్యతలు ఉంటాయి, వాటిని నెరవేర్చాలంటే శారీరకంగా ఆరోగ్యంగా ఉండటం అవసరం. ధన్వంతరిని ఆరోగ్యం మరియు ఆయుర్వేదానికి సంబంధించిన దైవంగా పూజిస్తారు; ఈ సందర్భం ప్రజలకు క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలిని అనుసరించాలని గుర్తుచేస్తుందన్నారు.

 

ఇక.. మరుసటి రోజుకున్న ప్రాముఖ్యతను కూడా భాగవత్ వివరిస్తూ.. దీపావళి అనేది కేవలం పరిసరాలను మాత్రమే కాకుండా, మనస్సును కూడా శుభ్రం చేసుకునే సందర్భమని డాక్టర్ భగవత్ పేర్కొన్నారు. లక్ష్మీ పూజకు సంబంధించిన ప్రార్థనల గురించి ప్రస్తావిస్తూ, కోపం, అసూయ, అత్యాశ మరియు ప్రతికూల ఆలోచనలను వదిలివేయడం ఎంత ముఖ్యమో ఆయన నొక్కి చెప్పారు.“న క్రోధో ​​న మాత్సర్యం న లోభో నాశుభా మతిః” అనే సాంప్రదాయ ప్రార్థనను ఉటంకిస్తూ, వ్యక్తులు ఇతరుల పట్ల కోపం పెంచుకోకూడదని, వారి విజయాలను చూసి అసూయపడకూడదని లేదా ఇతరులకు చెందిన దానిని ఆశించకూడదని వివరించారు.

 

సంత కబీరు బోధనలను ఉటంకిస్తూ, ఒక వ్యక్తి తన సొంత ప్రయత్నాలతో సంపాదించుకోవాలని, ఇతరుల సమృద్ధిని చూసి అసూయపడకుండా తనకు లభించిన దానితోనే సంతృప్తి చెందాలని ఆయన చెప్పారు. ఇటువంటి ప్రతికూల ధోరణులు మనిషిలో అంతర్గత అంధకారాన్ని సృష్టిస్తాయని, సానుకూల ఆలోచనలు మరియు ప్రవర్తనల ద్వారా ఆ అంధకారాన్ని తొలగించుకోవడమే ఈ పండుగ యొక్క ఉద్దేశ్యమని ఆయన వివరించారు.