జమ్మూ కేవలం అందాలకే కాదు.. తత్వశాస్త్రం, ఆధ్యాత్మికతకు కూడా ప్రసిద్ధి : ఎల్జీ మనోజ్ సిన్హా

VSK Telangana    15-Nov-2026
Total Views |
 
lg
 
శ్రీనగర్ :  కాకిని బిల్డింగ్ హ్యుమానిటీ' ఆధ్వర్యంలో శ్రీనగర్‌లో "కశ్మీర్ సాంస్కృతిక వారసత్వ పునరుద్ధరణ, పరిరక్షణ మరియు సుస్థిరత" అనే అంశంపై రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సు జరిగింది. ఈ సదస్సుకి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ మనోజ్ సిన్హా నవంబర్ 12న ప్రసంగించారు. కేంద్ర సాంస్కృతిక, పర్యాటక శాఖ మంత్రి గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ ఈ కార్యక్రమానికి వర్చువల్ విధానంలో హాజరయ్యారు. అలాగే ఈ సదస్సుకి పండితులు, పరిపాలనా అధికారులు, కళాకారులు, మాజీ సైనికులు, సైనిక అధికారులు, వివిధ రంగాల నిపుణులు, తత్త్వవేత్తలు, సాదువులు, కళాకారులు, రచయితలు హాజరయ్యారు.
 
ఈ సందర్భంగా లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ మనోజ్ సిన్హా మాట్లాడుతూ..తత్వవేత్తలు, సాధువులు, కళాకారులు, రచయితలు మరియు ఆలోచనాపరులు తమ విజ్ఞానం, సృజనాత్మకతతో మానవాళిని సుసంపన్నం చేసి అందించిన అమూల్యమైన సంపదే వారసత్వమని సిన్హా పేర్కొన్నారు. ఈ వారసత్వాన్ని కేవలం ప్రశంసించడమే కాకుండా, దానిని భద్రపరచడం, క్రమబద్ధీకరించడం, గ్రంథస్థం చేయడం మరియు సమాజానికి మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ప్రస్తుత తరం బాధ్యత అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. భవిష్యత్ తరాల కోసం జమ్మూ కశ్మీర్ నాగరికత వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి అందరూ సమిష్టిగా కృషి చేయాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
 
జమ్మూ కశ్మీర్ కేవలం ప్రకృతి అందాలకు మాత్రమే కాకుండా, తత్వశాస్త్రం, ఆధ్యాత్మికత, భాష, సౌందర్యశాస్త్రం మరియు మానవ ఆలోచనా విధానానికి చేసిన విశేష కృషికి కూడా ప్రసిద్ధి చెందిందని ఎల్జీ పేర్కొన్నారు. ఆచార్య అభినవగుప్తులను ప్రస్తావిస్తూ... ఆ మహా తత్వవేత్త ఆధ్యాత్మిక అనుభవం, కళ మరియు మేధోపరమైన అన్వేషణల ఐక్యతకు ప్రతిరూపమని, కశ్మీర్ లోయ నుండి ఉద్భవించిన గొప్ప ఆలోచనాపరులను యువతకు పరిచయం చేయాలని ఆయన అన్నారు.
 
"ఈ గడ్డపై ఉన్న ప్రతి విశ్వవిద్యాలయం, ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు మరియు ప్రతి సాంస్కృతిక సంస్థ ముఖ్యమైన గ్రంథాలను అనువదించడం, పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం మరియు పండితులు, విద్యార్థులకు ఒక ఉమ్మడి వేదికను అందించడంపై పని చేయాలి. వారసత్వం సజీవంగా ఉండాలి, అది మనతో సంభాషించాలి మరియు మన కొత్త తరానికి మార్గనిర్దేశం చేయాలి అని నేను నమ్ముతున్నాను" అని ఆయన అన్నారు.సంస్కృతి ప్రతి సమాజానికి పునాది అని నొక్కి చెబుతూ, తమ చరిత్ర మరియు వారసత్వం పట్ల లోతైన అవగాహన ఉన్నప్పుడే సమాజాలు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, ఆత్మగౌరవాన్ని పొందుతాయని లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ పేర్కొన్నారు. గుర్తింపును బలోపేతం చేయడానికి మరియు పరస్పర అవగాహనను పెంపొందించడానికి పురాతన మతపరమైన ప్రదేశాలు, తాళపత్ర గ్రంథాలు (మాన్యుస్క్రిప్ట్స్), మ్యూజియంలు మరియు సాంస్కృతిక సంస్థలను సంరక్షించాల్సిన ఆవశ్యకతను ఆయన వివరించారు.
 
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో జమ్మూ కశ్మీర్‌లో వారసత్వ పరిరక్షణ కోసం జరుగుతున్న గణనీయమైన ప్రయత్నాలను సిన్హా ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. స్మారక చిహ్నాల పునరుద్ధరణ, ఆర్కైవ్స్ ఆధునీకరణ, పురావస్తు పరిశోధన మరియు సాంస్కృతిక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ద్వారా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం అంతటా వారసత్వ పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టులు అమలు చేయబడుతున్నాయని ఆయన తెలిపారు.మొదటి రెండు దశల్లో 106 వారసత్వ ప్రాజెక్టుల పరిరక్షణ పనులు ప్రారంభం కాగా, ఇప్పటికే 40కి పైగా ప్రాజెక్టులు పూర్తయ్యాయి. మూడో దశ కింద 321 ప్రాజెక్టులను గుర్తించగా, 312 ప్రాజెక్టులకు పరిపాలనాపరమైన ఆమోదం లభించింది. జమ్మూ మరియు శ్రీనగర్ ఆర్కైవ్స్‌లో చారిత్రక రికార్డుల డిజిటలైజేషన్ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది; ఇప్పటివరకు దాదాపు 96.8 లక్షల పేజీలు డిజిటలైజ్ చేయబడ్డాయి, ఇది అందుబాటులో ఉన్న పత్రాలలో సుమారు 68 శాతానికి సమానం.'మిషన్ జ్ఞాన్ భారతం' కింద నిర్వహించిన సర్వేలలో 43,000 తాళపత్ర గ్రంథాలను గుర్తించగా, వాటి డిజిటలైజేషన్ పనులు వేగంగా సాగుతున్నాయని తెలిపారు.
 
శ్రీనగర్‌లోని సూఫియానా స్కూల్‌కు సంబంధించిన పనులు, జమ్మూలోని అభినవ్ థియేటర్ మరియు కళా కేంద్రం ఆధునీకరణ, ముబారక్ మండి పునరుద్ధరణ మరియు బారాముల్లా జిల్లాలో ఇటీవల బయటపడిన కుషాణుల కాలం నాటి బౌద్ధ అవశేషాలపై జరుగుతున్న పరిశోధనలను కూడా లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ ప్రస్తావించారు.గందర్‌బల్‌లోని నారనాగ్ హెరిటేజ్ కాంప్లెక్స్ గురించి మాట్లాడుతూ, 'కాకిని బిల్డింగ్ హ్యుమానిటీ' చేపట్టిన పరిశోధన మరియు డాక్యుమెంటేషన్ కార్యక్రమాలను లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ స్వాగతించారు. అవసరమైన విధివిధానాలు పూర్తయిన తర్వాత పరిరక్షణ మరియు పునరుద్ధరణ పనులు ప్రారంభమవుతాయని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. హర్ముఖ్-గంగ్‌బల్ తీర్థయాత్రకు సంబంధించిన ప్రయత్నాలను కూడా ఆయన అభినందించారు; ఇది ఈ ప్రాంతపు శాశ్వత సాంస్కృతిక మరియు ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలకు ప్రతీక అని అభివర్ణించారు.
 
"విశ్వాసం, భౌగోళికత మరియు సమిష్టి జ్ఞాపకాలు లోతుగా పెనవేసుకున్న నారనాగ్‌కు తనదైన ప్రత్యేక చారిత్రక మరియు ఆధ్యాత్మిక గౌరవం ఉందని నేను నమ్ముతున్నాను. అందుకే, 'కాకిని బిల్డింగ్ హ్యుమానిటీ' ఇండియన్ హెరిటేజ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఒక పీఠాన్ని (చైర్) కూడా ఏర్పాటు చేయడం నాకు ఎంతో సంతోషాన్నిస్తోంది" అని ఆయన అన్నారు.జమ్మూ కశ్మీర్‌కు సుదీర్ఘమైన సామరస్య సంప్రదాయం మరియు అన్ని మతాల పట్ల సమాన గౌరవం ఉందని లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ పునరుద్ఘాటించారు. ప్రతి సమాజం యొక్క వారసత్వాన్ని ఎంతో సున్నితత్వంతో పరిరక్షించాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
 
"యోగిని లల్లేశ్వరి మరియు నుంద్ రిషిల వాక్కులు శతాబ్దాలు గడిచినా నేటికీ ప్రజల హృదయాలను తాకుతున్నాయి, ఎందుకంటే వారి మాటలలో కాలంతో సంబంధం లేని శాశ్వత సత్యాలు దాగి ఉన్నాయి. ఈ సామరస్య సంప్రదాయాన్ని కాపాడుకోవడం మనందరి సమిష్టి సామాజిక బాధ్యత" అని ఆయన అన్నారు.కశ్మీర్ సాహిత్య, ఆధ్యాత్మిక మరియు సాంస్కృతిక వారసత్వానికి వారి కృషి అమూల్యమైనదని, వారి గౌరవప్రదమైన పునరాగమనం లోయ యొక్క సంపూర్ణ సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక నిర్మాణాన్ని పునరుద్ధరించడంలో సహాయపడుతుందని ఎల్జీ పేర్కొన్నారు.
 
వారసత్వ పరిరక్షణతో సంబంధం ఉన్న ఆర్కైవ్స్, పురావస్తు మరియు మ్యూజియంల శాఖ, పండితులు, ఆర్కైవిస్టులు, మ్యూజియం నిపుణులు మరియు ఇతర భాగస్వాములందరినీ ఆయన అభినందించారు. సాంస్కృతిక పరిరక్షణ మరియు దేశ నిర్మాణానికి నిరంతరం కృషి చేస్తున్న మాజీ సైనికాధికారులు మరియు పౌర సమాజ సంస్థలను కూడా ఆయన కొనియాడారు.సంస్కృతి మరియు వారసత్వ రంగంలో చేసిన విశేష కృషికి గాను పద్మ విభూషణ్ డాక్టర్ పద్మ సుబ్రహ్మణ్యం, శ్రీ కుల్దీప్ కిషన్ సిధా, అడ్వకేట్ రాజా అష్రఫ్ అలీ ఖాన్, స్వామిని విశ్వ నిరీశ్వరి లక్ష్మీ ప్రియా మాత, శ్రీ రమేష్ హంగ్లూ, ఆర్కిటెక్ట్ బాలాజీ ధర్ మరియు ఆర్కిటెక్ట్ శ్రావంతిలను ఈ సందర్భంగా సత్కరించారు.
 
ఈ కార్యక్రమంలో 'కాకిని బిల్డింగ్ హ్యుమానిటీ' ఛైర్మన్ మేజర్ జనరల్ ఆర్.కె. రైనా (రిటైర్డ్), కమాండర్ సంజయ్ కౌల్ (రిటైర్డ్), 'కాకిని బిల్డింగ్ హ్యుమానిటీ' వైస్ ప్రెసిడెంట్ డాక్టర్ ఆంచల్ ఖురానా, సాంస్కృతిక శాఖ కార్యదర్శి శ్రీ రమేష్ కుమార్, కశ్మీర్ డివిజనల్ కమిషనర్  అన్షుల్ గార్గ్, డీఐజీ సీకేఆర్  రాజీవ్ ఓంప్రకాష్, శ్రీనగర్ ఎస్ఎస్పీ డాక్టర్ జి.వి. సందీప్ చక్రవర్తి, శ్రీనగర్ డిప్యూటీ కమిషనర్  అక్షయ్ లబ్రూ, ఉన్నతాధికారులు మరియు వివిధ రంగాలకు చెందిన ప్రముఖ పౌరులు పాల్గొన్నారు.