రాజ నారాయణ బసు జాతీయ చైతన్యానికి మార్గదర్శి : ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రకటన

VSK Telangana    03-Nov-2026
Total Views |
 
dattaji
 
ఇండోర్: ఇండోర్‌లో జరుగుతున్న అఖిల భారత కార్యకారి మండలి సమావేశం సందర్భంగా, రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ సర్ కార్యవాహ దత్తాత్రేయ హోసబాలే , రాజనారాయణ బసు 200వ జయంతిని పురస్కరించుకుని ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు. అందులో ఆయన, జాతీయ చైతన్యానికి రాజనారాయణ బసు గారు అందించిన విలువైన సహకారాన్ని కొనియాడారు.
 
భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం మన జాతి చరిత్రలో ఒక అద్భుతమైన అధ్యాయం. వారి దురాక్రమణ తీవ్రతకు తగ్గట్టుగానే మన ప్రతిస్పందనలో దృఢ సంకల్పం ఉండేది. బ్రిటిష్ వారి దాడి ఎంత విస్తృతమైనదో, మన ప్రతిఘటన కూడా అంతే విస్తృతమైన పరిధిలోనూ, స్ఫూర్తిలోనూ ఉండేది. బ్రిటిష్ వారి దండయాత్ర మన విద్యావంతులైన సమాజాన్ని దాని నాగరిక మూలాల నుండి దూరం చేసి, సాంస్కృతిక విస్మృతికి గురిచేసి, ఆత్మగౌరవం, జాతీయ గర్వం అనే భావనలను కోల్పోయేలా చేసింది.ఇటువంటి కీలక తరుణంలో, జాతీయ చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పేందుకు మరియు దేశ అస్తిత్వానికి సంబంధించి స్పష్టమైన దృక్పథాన్ని ఆవిష్కరించేందుకు పలువురు మహనీయులు విశేష కృషి చేశారు. వారిలో రాజనారాయణ బసు ప్రత్యేక స్థానం.
 
బెంగాల్‌లోని దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లాలో ఉన్న బోరల్ గ్రామంలో 1826 డిసెంబర్ 7న జన్మించిన రాజనారాయణ బసు, తన ద్విశత జయంతి సందర్భంగా ఈ ఏడాది స్మరించుకోబడుతున్నారు. విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆయన సంస్కృత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు మరియు తన జీవితాన్ని సామాజిక సంస్కరణల కోసం అంకితం చేశారు.పేదల అభ్యున్నతి, మాదకద్రవ్యాల వినియోగ నిర్మూలన, మహిళల్లో విద్యను వ్యాప్తి చేయడం మరియు వితంతు వివాహాలను ప్రోత్సహించడం వంటి అంశాల కోసం ఆయన విశేష కృషి చేశారు. ఈ విషయంలో, తన సోదరుడికి ఒక వితంతువుతో వివాహం జరిపించడం ద్వారా ఆయన సమాజానికి ఆదర్శప్రాయమైన ఉదాహరణను చూపారు.
 
విద్యావంతులైన వర్గాలలో జాతీయ చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పడానికి, వారిలో ఆత్మగౌరవ భావాన్ని మరియు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించడానికి ఆయన అవిశ్రాంతంగా కృషి చేశారు. ఈ ప్రాథమిక లక్షణాలు లేకుండా ఏ దేశాభివృద్ధి కూడా సాధ్యం కాదని ఆయన నమ్మారు.తన లక్ష్యాలను సాధించడానికి, ఆయన 'జాతీయ భావన ప్రచార సంఘం యొక్క ప్రణాళిక' అనే పేరుతో ఒక ముసాయిదాను తయారుచేశారు. ఆయన నిరంతర కృషి ఫలితంగా, 1867లో నవగోపాల్ మిత్రా ప్రారంభించిన హిందూ మేళా, జాతీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించడానికి ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా ఆవిర్భవించింది. రాజనారాయణ బసు స్వదేశీ వస్తువుల వాడకాన్ని బలంగా సమర్థించారు మరియు హిందూ మేళా ద్వారా స్వదేశీ స్ఫూర్తిని ప్రోత్సహించారు.
 
ఆయన మాతృభాషను ఉపయోగించవలసిన ప్రాముఖ్యతను నిరంతరం నొక్కి చెప్పారు; మాతృభాష ఆత్మగౌరవానికి, జాతీయ చైతన్యానికి కీలకమైన పునాది అని ఆయన విశ్వసించారు. భారత దేశ సాంస్కృతిక మరియు జాతీయ ఐక్యతకు హిందూ ధర్మమే ఆధారమని ఆయన భావించారు.1873లో, ఆయన "ది సుపీరియారిటీ ఆఫ్ హిందూయిజం" అనే గ్రంథాన్ని రచించారు, అందులో ఆయన హిందూ సంస్కృతి యొక్క తాత్విక బలాన్ని మరియు విశిష్ట లక్షణాలను వివరించారు. భారత జాతీయ చైతన్య పితామహుడిగా విస్తృతంగా ప్రశంసలు పొందిన రాజనారాయణ్ బసు, మహా హిందూ సమితిని సాంస్కృతిక మరియు జాతీయ జాగృతికి ఒక ప్రాథమిక సాధనంగా భావించారు. 1880లలో ప్రచురించబడిన తన ప్రసిద్ధ కరపత్రం "వృద్ధా హిందుర్ ఆశా" (పాత హిందువు ఆశ)లో ఆయన ఈ ఆలోచనను వివరించారు.రాజనారాయణ బసు మహర్షి శ్రీ అరవిందునికి మాతామహుడు (తల్లి తరపు తాత). ఆయన ఆలోచనలు మరియు జాతీయవాద దృక్పథం యువ అరవిందునిపై గాఢమైన ప్రభావాన్ని చూపాయి.
 
రవీంద్రనాథ్ టాగోర్, స్వామి వివేకానంద, సిస్టర్ నివేదిత వంటి భారత జాతీయ పునరుజ్జీవనం మరియు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలోని ఎందరో ప్రముఖులు ఆయనను ఎంతగానో గౌరవించి, ఆయన జీవితం మరియు ఆలోచనల నుండి స్ఫూర్తి పొందారు.జాతీయ చైతన్యానికి మార్గదర్శి, గొప్ప దేశభక్తుడు, సంఘ సంస్కర్త మరియు దూరదృష్టి కలిగిన రాజనారాయణ్ బసు గారి 200వ జయంతి సందర్భంగా, ఆయనకు మా ఘన నివాళులర్పిస్తున్నాము. ఆయన ప్రతిపాదించిన ఆలోచనలు, సిద్ధాంతాలు నేటికీ ఎంతో ప్రాసంగికంగా ఉన్నాయి; ఇవి మనకు ఆత్మగౌరవం, సాంస్కృతిక వారసత్వంతో అనుబంధం మరియు జాతీయ సమైక్యత యొక్క శాశ్వత ప్రాముఖ్యతను గుర్తుచేస్తాయి. దేశం ఆయనకు ఎప్పటికీ కృతజ్ఞతతో ఉంటుంది.
 
భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం మన దేశ చరిత్రలో ఒక అద్భుతమైన అధ్యాయం. ఆక్రమణ ఎంత తీవ్రంగా సాగిందో, దానికి ప్రతిస్పందనగా మన దృఢ సంకల్పం కూడా అంతే బలంగా ఉంది. బ్రిటిష్ వారి దాడి ఎంత విస్తృతమైనదో, దానికి వ్యతిరేకంగా మన ప్రతిఘటన కూడా అంతే విస్తృతమైన పరిధిని, స్ఫూర్తిని కలిగి ఉంది. ఈ బ్రిటిష్ ఆక్రమణ మన విద్యావంతులైన సమాజాన్ని దాని నాగరికతా మూలాల నుండి దూరం చేసింది; దీనివల్ల వారు ఒక రకమైన 'సాంస్కృతిక విస్మృతి'కి (cultural amnesia) లోనై, ఆత్మగౌరవాన్ని, జాతీయ గర్వాన్ని కోల్పోయారు.ఇటువంటి కీలక తరుణంలో, జాతీయ చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పేందుకు మరియు దేశ అస్తిత్వానికి సంబంధించి స్పష్టమైన దృక్పథాన్ని ఆవిష్కరించేందుకు పలువురు మహనీయులు విశేష కృషి చేశారు. వారిలో రాజనారాయణ బసు ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు.
 
జాతీయ చైతన్యానికి మార్గదర్శి, గొప్ప దేశభక్తుడు, సంఘ సంస్కర్త మరియు దూరదృష్టి కలిగిన రాజనారాయణ్ బసు గారి 200వ జయంతి సందర్భంగా, ఆయనకు మా ఘన నివాళులర్పిస్తున్నాము. ఆయన ప్రతిపాదించిన ఆలోచనలు, సిద్ధాంతాలు నేటికీ ఎంతో ప్రాసంగికంగా ఉన్నాయి; ఇవి మనకు ఆత్మగౌరవం, సాంస్కృతిక వారసత్వంతో అనుబంధం మరియు జాతీయ సమైక్యత యొక్క శాశ్వత ప్రాముఖ్యతను గుర్తుచేస్తాయి. దేశం ఆయనకు ఎప్పటికీ కృతజ్ఞతతో ఉంటుంది. అని హోసబళే పేర్కొన్నారు.