ఇండోర్ : స్వామి శ్రద్ధానంద శత జయంతి సందర్భంగా ఆర్ఎస్ఎస్ సర్ కార్యవాహ దత్తాత్రేయ హోసబళే అఖిల భారతీయ కార్యకారిణి మండల్ బైఠక్ 2026 లో ఓ ప్రకటన విడుదల చేశారు. గురుకుల విద్య ద్వారా భారతీయ పునాదులున్న విద్య పునరుద్ధరణకు స్వామి శ్రద్ధానంద కృషి చేశారని, సామాజిక సమానత్వానికి, స్వాతంత్ర ఉద్యమానికి, నిర్భయమైన పాత్రికేయత్వానికి, శుద్ధి కార్యక్రమానికి స్వామీజీ చేసిన సేవలను ఈ సందర్భంగా తన ప్రకటనలో గుర్తు చేసుకున్నారు. ధర్మరక్షణ కోసం స్వామీజీ చేసిన ప్రయత్నాలను మరియు సామాజిక చైతన్యం పట్ల ఆయనకున్న జీవితకాల నిబద్ధతను కూడా ఆయన ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు.
స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, విద్యావేత్త, సంఘ సంస్కర్త, ధర్మ ప్రచారకుడు మరియు 'శుద్ధి ఉద్యమ' ధీరోదాత్త నాయకుడైన స్వామి శ్రద్ధానంద జీ అమరత్వానికి (బలిదానానికి) 100 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా, రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ ఆయనను భక్తిపూర్వకంగా స్మరించుకుంటోంది.
పంజాబ్లోని జలంధర్ జిల్లా తల్వాన్ గ్రామంలో జన్మించిన స్వామీజీ, సన్యాస దీక్ష స్వీకరించిన తర్వాత, సమాజ చైతన్యం కోసం వివిధ కార్యకలాపాలకు తనను తాను అంకితం చేసుకున్నారు. భారతీయ విద్యా వ్యవస్థపై బ్రిటిష్ వారు చేసిన క్రమబద్ధమైన దాడిని ధైర్యంగా ఎదుర్కోవడానికి, ఆయన హరిద్వార్ ప్రాంతంలో 'గురుకుల్ కాంగ్రి'ని స్థాపించారు. భారతీయ విద్యా దృక్పథంపై ఆధారపడిన ఒక ప్రత్యామ్నాయ విద్యా సంస్థగా దీనిని ఆయన తీర్చిదిద్దారు. భారతీయ సంస్కృతి, వేదాలు, సమగ్ర భారతీయ సాహిత్యం మరియు ఆధునిక విషయాల అధ్యయనంతో పాటు, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కూడా గురుకుల్ కాంగ్రి విశేష కృషి చేసింది.
అపోహలు మరియు పక్షపాత ధోరణుల కారణంగా, కేరళలోని వైకోమ్ శివాలయంలోకి ప్రవేశించడమే కాకుండా, ఆ ఆలయం చుట్టూ ఉన్న బహిరంగ రహదారులను ఉపయోగించుకునే అవకాశం కూడా వెనుకబడిన కులాల వారికి నిరాకరించబడింది. ఈ వివక్షకు వ్యతిరేకంగా వైకోమ్లో ఒక చారిత్రాత్మక ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఈ ఉద్యమంలో స్వామి శ్రద్ధానందజీ స్వయంగా పాల్గొన్నారు. ఈ గొప్ప కార్యం కోసం ఆయన శ్రీ నారాయణ గురువును కూడా కలిశారు.
సామాజిక దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన పోరాటంలో ఆయన చురుగ్గా పాల్గొన్నందున, సామాజికంగా మరియు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాల పట్ల ఆయన ఒక గొప్ప, నిజమైన శ్రేయోభిలాషి అని భారతరత్న డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేద్కర్ భావించారు.స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కాలంలో సమాజాన్ని చైతన్యపరిచేందుకు, ఆయన 'సద్ధర్మ ప్రచార్', 'తేజ్', 'వీర్ అర్జున్' మరియు 'ది లిబరేటర్' వంటి పత్రికలను, వార్తాపత్రికలను ప్రారంభించారు. నిర్భీతమైన, స్థిరమైన మరియు సూత్రబద్ధమైన పాత్రికేయ రచనల ద్వారా ఆయన బ్రిటిష్ వారి అబద్ధాలను, మోసాలను, కుట్రలను బయటపెట్టారు.
ప్రతికూల పరిస్థితులు మరియు తప్పుదారి పట్టించే సామాజిక, మతపరమైన నమ్మకాల కారణంగా, హిందూ సమాజం నిరంతరం మత మార్పిడుల సవాలును ఎదుర్కొంటోంది. హిందూ ధర్మం నుండి ఇతర మతాల్లోకి మారిన వ్యక్తులు తిరిగి వచ్చే మార్గాలు మూసుకుపోయి ఉన్నాయి. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో, మత మార్పిడికి గురైన హిందువులు తమ పూర్వీకుల ధర్మంలోకి తిరిగి రావడానికి వీలుగా, స్వామీజీ 'శుద్ధి ఉద్యమం' (Shuddhi Movement) ద్వారా ప్రయత్నాలను ప్రారంభించారు.మోప్లా ఊచకోత తర్వాత, స్వామీజీ 'శుద్ధి ఉద్యమానికి' నాయకత్వం వహించారని, దీని ద్వారా కేరళలో మరియు దేశవ్యాప్తంగా వేలాది మంది ప్రజలు తిరిగి హిందూ ధర్మంలోకి చేరారు.పురుషార్థం (లక్ష్యసాధక కార్యాచరణ) మరియు పరమార్థం (సమాజ శ్రేయస్సు కోసం నిస్వార్థ సేవ) — ఈ రెండింటి సాధనలో అవిచలిత దీక్షతో సాగిన స్వామీజీ కృషి, ఆయన లక్ష్యానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారిని తీవ్రంగా కలవరపరిచింది. 1926 డిసెంబర్ 23న, అబ్దుల్ రషీద్ అనే మతోన్మాది చేతిలో ఆయన దారుణంగా హత్యకు గురయ్యారు.
రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్, అంకితభావంతో కూడిన సదుద్దేశపూర్వక కార్యదీక్షకు స్ఫూర్తిదాయక ఉదాహరణగా నిలిచిన స్వామి శ్రద్ధానంద జీకి హృదయపూర్వక నివాళులర్పిస్తోంది. ఆయన జీవితం, కృషుల నుండి ప్రేరణ పొందుతూ, 'ధర్మ రక్షణ' కార్యం కోసం నిరంతరం క్రియాశీలంగా ఉండాలని సంఘ్ ప్రతి ఒక్కరినీ కోరుతోంది. అని హోసబళే తన ప్రకటనలో కోరారు.